⚖️ Powoli zaczynamy odczuwać konsekwencje wyroku TSUE w sprawie Herchoski (C-902/24), dot. możliwości naliczania i rozliczania odsetek ustawowych za opóźnienie między bankiem a konsumentem.
👇 Co to oznacza w praktyce?
Obecnie, bank będąc w sporze sądowym z konsumentem, do czasu prawomocnego potwierdzenia przez sąd nieważności umowy kredytu, stoi na stanowisku, że umowa kredytu jest ważna. Jednocześnie, w trakcie tego procesu, bank wzywa kredytobiorcę do zapłaty całej kwoty kapitału kredytu tytułem zwrotu nienależnego świadczenia, wyznaczając kredytobiorcy np. 30 dni na spełnienie świadczenia. Jeśli kredytobiorca nie wykona wezwania banku (nie dokona zapłaty), bank rozpoczyna naliczanie odsetek ustawowych za opóźnienie.
W większości spraw banki wysyłały do konsumentów pierwsze wezwania do zapłaty (zwrotu) kapitału kredytu już w 2021/2022 r. Od tego też momentu banki naliczają odsetki ustawowe za opóźnienie.
Takie działanie banków zostało zakwestionowane przez TSUE. W sprawie C-902/24 Herchoski – TSUE jednoznacznie wskazał, że: ✅ Kredytobiorca ma prawo do domagania się zapłaty przez bank pełnych odsetek ustawowych za opóźnienie i to od momentu wezwania banku do zapłaty nienależnie spełnionych świadczeń (często lata wstecz). 📛 Bank nie może naliczać odsetek ustawowych za opóźnienie od wypłaconej kwoty kapitału kredytu, dopóki twierdzi przed sądem, że umowa kredytu jest ważna. W takiej sytuacji bank ma prawo naliczać odsetki dopiero od daty prawomocnego wyroku potwierdzającego nieważność umowy kredytu.
📈 Reakcja rynku
Powoli zaczynamy obserwować skutki ww. orzeczenia TSUE. Największy polski bank – PKO BP S.A., zaczął stosować się do wspomnianego orzeczenie i w oficjalnej korespondencji kierowanej do kredytobiorców, dot. propozycji rozliczenia wzajemnych wierzytelności, jako moment naliczania swoich odsetek (jeśli w ogóle mu takie przysługują) wskazuje datę prawomocnego wyroku potwierdzającego nieważność umowy kredytu.
👉 Wnioski
W praktyce jest tak, że bank przyjmuje dwa skrajne stanowiska wobec kredytobiorcy, tj. w sprawach z powództwa kredytobiorcy uparcie twierdzi, że umowa kredytu jest ważna, a jednocześnie wysyła do kredytobiorcy wezwanie do zapłaty oparte na założeniu, że umowa ta jest nieważna.
TSUE, w omawianym wyroku, jednoznacznie sprzeciwił się takim praktykom – bank nie może czerpać korzyści z nieważności umowy kredytu w postaci odsetek, dopóki sam tę nieważność umowy kredytu kwestionuje. Niewątpliwie, respektowanie ww. wyroku TSUE przez banki to dla wielu kredytobiorców potężna korzyść finansowa i oszczędność rzędu od kilkudziesięciu do nawet kilkuset tysięcy złotych.
🏛️ Jak dalej będą wyglądały propozycje rozliczenia wzajemnych wierzytelności formułowane przez banki, czas pokaże. Mamy nadzieję, że inne banki pójdą śladami PKO BP S.A. i również zaczną stosować się do zapadłego orzeczenia TSUE, a czas negocjacji w zakresie rozliczenia wzajemnych wierzytelności ulegnie skróceniu.
