⚖️ Służebność przesyłu – jaka jest rzeczywista sytuacja w sprawie roszczeń o wynagrodzenie za urządzenia przesyłowe na nieruchomości?
Wiele osób zastanawia się, jak naprawdę wygląda sytuacja roszczeń właścicieli nieruchomości z urządzeniami przesyłowymi (np. słupami energetycznymi) po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2.12.2025 r. (sygn. P 10/16).
❗ Wątpliwości wynikają z rozbieżnych stanowisk: entuzjazmu części kancelarii i prawników oraz oporu firm przesyłowych podważających skutki wyroku TK i twierdzących, że sytuacja prawna się nie zmieniła.
📌 Na czym polega problem?
Jeśli instalacja przesyłowa powstała bez podstawy prawnej, właściciel może żądać, by sąd ustanowił służebność przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Prawo to wprowadzono w sierpniu 2008 r. (wcześniej korzystano z ogólnej służebności gruntowej).
Służebność można jednak zasiedzieć podobnie jak nieruchomość, tj. po 20 latach w dobrej wierze lub 30 latach w złej.
W sprawach o wynagrodzenie za ustanowienie służebności przedsiębiorcy masowo podnosili zarzut zasiedzenia.
🔍 Kluczowe było pytanie, czy do okresu zasiedzenia można doliczać czas sprzed sierpnia 2008 r.
W uchwale z 7.10.2008 r. (III CZP 89/08) Sąd Najwyższy uznał, że tak.
Wywołało to kontrowersje, gdyż taka interpretacja była sprzeczna z zasadą, że prawo nie powinno działać wstecz (z uchwały wynikało, że biegł termin zasiedzenia prawa, które jeszcze nie istniało).
Jednak większość sądów powszechnych przyjmowała tę wykładnię, co pozwalało firmom wygrywać sprawy.
⚖️ Przełom i nowe wątpliwości
Sytuację zmienił wyrok TK z 2.12.2025 r. (P 10/16), uznający doliczanie okresu sprzed sierpnia 2008 r. za niezgodne z Konstytucją.
❗ Pojawił się jednak nowy problem: orzeczenie zapadło w składzie, którego prawidłowość kwestionują Europejski Trybunał Praw Człowieka, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej i część polskich sądów, a sam wyrok nie został oficjalnie opublikowany.
Na te argumenty będą powoływać się przedsiębiorcy przesyłowi w nowych sprawach.
Z drugiej strony co do meritum wyrok TK jest jak najbardziej słuszny.
📖 Jaka jest rzeczywista sytuacja?
👉 Niejednoznaczna.
Głównym wyzwaniem w nowych sprawach przestaje być wyłącznie prawo rzeczowe, a staje się nim ocena skuteczności wyroku TK w kontekście kryzysu praworządności w Polsce.
Najlepiej przygotowane do prowadzenia takich postępowań będą zatem kancelarie łączące wiedzę i doświadczenie z zakresu prawa rzeczowego oraz problematyki polskiego kryzysu konstytucyjnego.
🤝 Jak możemy pomóc?
Nasza Kancelaria posiada kompetencje w obu tych obszarach (w tym przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasbourgu).
📩 Jeśli na Twojej działce znajdują się urządzenia przesyłowe, skontaktuj się z nami.
