Jak przebiega rozliczenie majątku po zakończeniu związku nieformalnego?
Model związku nieformalnego, często nazywanego związkiem partnerskim lub konkubinatem, staje się coraz popularniejszy w Polsce.
Żyją w nim zarówno pary, które wybrały taki model na stałe, jak i osoby planujące zawarcie małżeństwa, a także osoby, które nie mają możliwości legalnego zawarcia związku małżeńskiego, np. z uwagi na przedłużające się formalności rozwodowe któregokolwiek z osób budujących związek czy z uwagi na brak równości małżeńskiej dla par LGBTQ+.
Rozliczenie w związku nieformalnym nie musi oznaczać zakończenia związku. Może zostać przeprowadzone na każdym etapie jego trwania, w zależności od potrzeb osób go budujących.
Rozliczenie w związku nieformalnym nie jest opisane wprost w przepisach kodeksu cywilnego.
Dlatego przy podziale majątku, należy odwołać się pomocniczo do przepisów o współwłasności, bezpodstawnym wzbogaceniu, a także do innych instytucji prawa cywilnego. Pamiętaj - nie musisz wiedzieć, na jakiej podstawie chcesz rozliczyć poniesione w związku nieformalnym nakłady.
Każda sytuacja jest inna, dlatego warto skonsultować się z adwokatem lub radcą prawnym, który pomoże w prawidłowym zrozumieniu swoich praw i obowiązków.
Co wyróżnia związek nieformalny od małżeństwa? Przede wszystkim brak wspólności majątkowej.
W przeciwieństwie do małżeństwa, w związku nieformalnym nie ma domyślnej wspólności majątkowej.
Każda z osób partnerskich jest właścicielem tego, co nabyła na własność, chyba że zdecyduje się na wspólne nabycie majątku z drugą osobą.
W przypadku sporu przy rozliczeniu możliwe, że zajdzie konieczność udowodnienia swoje prawa do poszczególnych składników majątku.
Dlatego tak ważne jest udokumentowanie zakupu.
Pamiętaj, że większe i ważniejsze zakupy lepiej jest dokonywać przez internet, płacąc kartą czy zbierając umowy, rachunki i paragony (które też lepiej od razu zarchiwizować także w formie cyfrowej, ponieważ inaczej mogą wyblaknąć lub zaginąć).
Jakie prawa i obowiązki przysługują partnerom w przypadku wspólnego majątku?
- Podział zgodnie z wkładem: Jeśli osoby partnerskie wspólnie inwestowały w majątek, podział powinien odzwierciedlać ich rzeczywisty wkład finansowy lub wkład pracy, jeśli przyczynił się do zwiększenia wartości majątku.
- Prawo do zwrotu inwestycji: Osoba, która inwestowała własne środki w majątek drugiej osoby partnerskiej (np. budowa domu na działce drugiej osoby, remont mieszkania drugiej osoby, zakup nowych mebli), może domagać się zwrotu tych nakładów.
- Wejście w prawa najemcy lokalu: Jeżeli tylko jedna z osób partnerskich jest właścicielem mieszkania, druga osoba może mieć prawa najemcy, jeżeli były spełnione odpowiednie warunki najmu, nawet ustnego. Oznacza to, że w przypadku kłótni czy zakończenia związku nie możesz zostać faktycznie wyrzucona z mieszkania na bruk.
- Rozliczenie długów: Jeśli osoby partnerskie zaciągnęły wspólne zobowiązania finansowe (np. kredyt), są oni zobowiązani do ich spłaty. Rozliczenie długów powinno być dokonane proporcjonalnie do korzyści, jakie każda ze stron miała z zaciągnięcia długu.
Rozliczenie majątku po zakończeniu związku nieformalnego - dlaczego warto spisać umowę?
Jeśli prowadzicie wspólne przedsięwzięcie, inwestując np. w nieruchomości czy w działalność gospodarczą drugiej osoby, warto sporządzić odpowiednią umowę.
Unikniecie w ten sposób potencjalnych problemów prawnych związanych z rozliczeniem nakładów lub wspólnych inwestycji.
Taka umowa może być pomocna nie tylko w przypadku konfliktu, ale również przy planowaniu długoterminowych inwestycji.
Pamiętaj, że każda sytuacja związana z rozliczeniem majątku po zakończeniu związku nieformalnego jest inna.
Jeśli potrzebujesz porady lub pomocy przy sporządzeniu odpowiednich umów, skontaktuj się ze mną. Pomogę Ci zrozumieć Twoje prawa oraz zabezpieczyć Twoje interesy.